Updatesessie Eerder bouwen: de grootste versnelling zit vóór de eerste schop de grond in gaat

De conclusie was duidelijk: de grootste versnelling zit niet in de bouw zelf, maar in een betere samenwerking tussen netbeheerders, overheden en andere betrokken partijen. Door processen te uniformeren, verantwoordelijkheden helder vast te leggen en knelpunten gezamenlijk aan te pakken, kunnen projecten aanzienlijk sneller van start gaan.

Vergunningen als grootste knelpunt

Tijdens de sessie kregen deelnemers de gelegenheid om prioriteiten aan te brengen in de versnellingsmaatregelen van het Landelijk Actieprogramma Netcongestie (LAN). Daarbij werd één onderwerp met afstand het belangrijkst gevonden: vergunningen en procedures.

Deelnemers herkenden de grote verschillen tussen gemeenten in vergunningverlening en toetsingseisen. Ook nadat een vergunning is verleend, kunnen aanvullende onderzoeken naar flora, fauna of archeologie alsnog voor maanden vertraging zorgen. Capaciteitstekorten bij gemeenten, provincies en waterschappen versterken deze problematiek.

De wens vanuit de groep was helder: meer uniformiteit in procedures, duidelijke doorlooptijden en een landelijke werkwijze voor vergunningverlening kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan het versnellen van projecten.

Samenwerking begint aan de voorkant

Ook grondverwerving en de samenwerking tussen netbeheerders en overheden kwamen nadrukkelijk aan bod. Het verkrijgen van grond kost vaak veel tijd en vraagt intensieve afstemming met grondeigenaren en overheden. Tegelijkertijd verschillen de werkwijzen per gemeente, waardoor projecten niet overal dezelfde snelheid kennen.

Deelnemers benadrukten dat versnelling begint met gezamenlijke planningen, duidelijke afspraken en voldoende bestuurlijk mandaat. Wanneer alle partijen vanaf de start vanuit dezelfde planning en hetzelfde doel samenwerken, ontstaat meer ruimte om knelpunten vroegtijdig op te lossen en vertraging te voorkomen.

Meer ruimte voor energie-infrastructuur

Naast procedures en samenwerking werd ook gekeken naar de fysieke ruimte voor het elektriciteitsnet. Op veel locaties zijn bestaande kabel- en leidingstroken inmiddels volledig benut. Dat maakt uitbreidingen complexer en vergroot de kans op vertraging.

Deelnemers pleitten daarom voor het eerder reserveren van ruimte voor energie-infrastructuur in gebiedsontwikkelingen en ruimtelijke plannen. Ook werd het belang benadrukt van bredere nutsstroken en nieuwe tracés, zodat toekomstige uitbreidingen eenvoudiger gerealiseerd kunnen worden.

Praktijkervaring als versneller

Een belangrijk inzicht uit de werksessie was dat abstracte discussies bestuurders onvoldoende in beweging brengen. Juist concrete praktijkvoorbeelden maken zichtbaar waar projecten vastlopen, hoeveel vertraging ontstaat en welke maatschappelijke gevolgen dat heeft.

Daarom werd afgesproken om praktijkcasussen structureel te verzamelen en te gebruiken bij de verdere uitwerking van de versnellingsmaatregelen. Zo kunnen keuzes beter worden onderbouwd en ontstaat meer urgentiebesef bij alle betrokken partijen.

Samen eerder bouwen

De werksessie maakte duidelijk dat de grootste winst niet alleen zit in sneller bouwen, maar vooral in eerder kunnen beginnen. Door vergunningverlening te uniformeren, grondverwerving te versnellen, bestuurlijke samenwerking te versterken en praktijkervaringen te benutten, ontstaat ruimte om de voorbereiding van projecten aanzienlijk te verkorten.

Juist die gezamenlijke aanpak helpt om de uitbreiding van het elektriciteitsnet sneller van de tekentafel naar de uitvoering te brengen.