Terugblik deelsessie Zero-emissie: verduurzamen én versnellen in de uitvoering
Hoe bouwen we emissieloos aan de uitbreiding van het elektriciteitsnet, zonder dat de uitvoering vertraagt?
Hoe bouwen we emissieloos aan de uitbreiding van het elektriciteitsnet, zonder dat de uitvoering vertraagt? Die vraag stond centraal tijdens de deelsessie Zero-emissie tijdens de Platformbijeenkomst van Taskforce Elektra. De conclusie was duidelijk: de ambitie om emissieloos te bouwen wordt breed gedragen. Tegelijkertijd vraagt de praktijk om slimme oplossingen, heldere afspraken en samenwerking tussen netbeheerders en aannemers.
Van ambitie naar uitvoering
De energietransitie vraagt niet alleen om snelle uitbreiding van het elektriciteitsnet, maar ook om een duurzamere uitvoering van de werkzaamheden. Daarbij gaat verduurzaming niet alleen over CO₂-reductie, maar ook over het terugdringen van stikstofuitstoot. Mede daarom wordt steeds vaker gekozen voor de inzet van elektrische materieel, duurzame energievoorzieningen en emissieloze bouwplaatsen. Binnen Taskforce Elektra wordt gewerkt aan een sectorbrede aanpak voor zero-emissie bouwen (ZE-bouwen). Daarbij is de gezamenlijke ambitie om uitstootvrij werken zoveel mogelijk onderdeel te maken van de reguliere uitvoering, zonder de realisatiesnelheid van projecten in gevaar te brengen. Tijdens de sessie werd benadrukt dat verduurzaming alleen succesvol is wanneer deze hand in hand gaat met uitvoerbaarheid, betaalbaarheid en beschikbaarheid van materieel en energievoorzieningen.
Tijdelijke energievoorziening als uitdaging
Een belangrijk gespreksonderwerp was de beschikbaarheid van (tijdelijke) laadinfrastructuur op en nabij bouwplaatsen. Deelnemers bespraken verschillende praktijkvoorbeelden en oplossingsrichtingen, waaronder mobiele laadstations en tijdelijke laadvoorzieningen gekoppeld aan middenspanningsruimtes. Ook laden aan de MSR kwam hierbij nadrukkelijk aan bod. Ömer Türkmen, projectleider van een subsidieproject in aanvraag over laden aan de MSR, nam de deelnemers mee in de potentie en werkwijze van deze laadmethode.
De methode kan kansen bieden om emissieloos werken op bouwplaatsen beter mogelijk te maken, juist op locaties waar tijdelijke energievoorziening een knelpunt vormt. Tegelijkertijd vraagt de toepassing nog om verdere uitwerking. Het belangrijkste aandachtspunt zit in de juridische onderbouwing: onderzocht moet worden waar de ruimte en kansen zitten om deze laadmethode op een verantwoorde en toepasbare manier in te zetten.
Om deze vragen verder te onderzoeken is een projectvoorstel ingediend voor praktijkonderzoek naar het gebruik van middenspanningsruimtes als tijdelijke bouwstroom- en laadvoorziening. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar de technische mogelijkheden, maar ook naar regelgeving, schaalbaarheid en organisatorische randvoorwaarden. Zo ontstaat stap voor stap meer inzicht in wat nodig is om kansrijke oplossingen vanuit de praktijk verder te brengen.
randvoorwaarden.
Samen werken aan haalbare oplossingen
Ook de beschikbaarheid van elektrisch materieel kwam uitgebreid aan bod. Voor kleiner materieel zijn steeds meer emissieloze alternatieven beschikbaar, maar voor zwaar materieel >56 kWh, zoals grote graafmachines, stationair materieel en grondverzetmachines, vormen beschikbaarheid, investeringskosten en laadmogelijkheden nog belangrijke uitdagingen.
Daarnaast werd benadrukt dat aannemers alleen bereid zijn te investeren wanneer zij voldoende zekerheid hebben dat het materieel daadwerkelijk frequent ingezet kan worden. Zonder een voorspelbare werkvoorraad is het lastig om investeringen terug te verdienen. Hierdoor ontstaat een wisselwerking tussen opdrachtgever en aannemer, die alleen gezamenlijk kan worden opgelost. Ook vraagt het om duidelijke afspraken in contracten en meer uniformiteit in de manier waarop duurzaamheidseisen worden geformuleerd.
Samen leren versnelt ook de verduurzaming
De sessie maakte duidelijk dat de sector al stappen zet richting emissieloos bouwen, maar dat samenwerking onmisbaar blijft. Door praktijkervaringen te delen, gezamenlijk onderzoek uit te voeren en knelpunten bespreekbaar te maken, ontstaan oplossingen die zowel bijdragen aan verduurzaming als aan een snellere uitvoering van de uitbreiding van het elektriciteitsnet.
